Początek hodowli gęsi w Instytucie Zootechniki sięga 1956 roku. W Zootechnicznym Zakładzie Doświadczalnym Zator wytworzono wówczas gęś zatorską w oparciu o cztery odmiany gęsi krajowych, a były to gęsi podkarpackie, garbonose, suwalskie i pomorskie (Mazanowski 2002). Zootechniczny Zakład Doświadczalny (ZZD) Kołuda Wielka koło Inowrocławia, należący do Instytutu Zootechniki, stał się domem dla gęsi w 1960 roku. Na początku były to gęsi Zatorskie. W następnym roku sprowadzono do IZ ZZD Kołuda Wielka importowaną z ZSRR gęś gorkowską (Bieliński 1986). Sprowadzenie gęsi gorkowskich uznano jednak za niecelowe z uwagi na łódkowatą budowę tuszki i niedostateczne umięśnienie, które nie odpowiadało wymogom zachodniego odbiorcy polskich gęsi. W rezultacie stado gęsi gorkowskich zostało zlikwidowane.

W 1962 roku nabyto w duńskiej hodowli gąsięta rasy białej włoskiej, które umieszczono w IŻ ZZD Kołuda Wielka i na fermie w Małym Klinczu koło Kościerzyny. Po zaniechaniu pracy hodowlanej w Małym Klinczu, IZ ZZD Kołuda Wielka został jedyną w Polsce fermą zarodową gęsi, przejmując całkowicie odpowiedzialność za doskonalenie krajowego pogłowia gęsi. Oprócz prowadzenia hodowli, praca naukowców polegała na tworzeniu i badaniu technologii utrzymania gęsi reprodukcyjnych, tuczonych oraz technologii lęgu, które pozwoliłyby na wydobycie cennych walorów charakteryzujących sprowadzoną z Danii gęś. Organizatorem hodowli gęsi w Kołudzie Wielkiej był ówczesny dyrektor Zootechnicznego Zakładu Doświadczalnego – doc. dr Kazimierz Bieliński, który wraz z małżonką doc. dr Krystyną Bielińską byli w Polsce prekursorami badań naukowych i publikacji naukowych oraz popularno – naukowych związanych z gęsią białą włoską.

         W 1963 roku uzyskano od gęsi białej włoskiej średnio 32,2 jaja i 12,5 pisklęcia od nioski, po ośmiu latach hodowli liczba piskląt wzrosła do przeszło 15, natomiast w 1985 roku (23 rok hodowli) średnia liczba gąsiąt od nioski wyniosła 37 sztuk. Obecna produkcyjność gęsi kształtuje się na poziomie około 45 piskląt od nioski.

         W 1985 roku na fermie zarodowej rozpoczęto hodowlę gęsi w obrębie dwóch rodów WD-1 i WD-3.

         Jesienią 1990 roku, na podstawie przedstawionej dokumentacji i wyników oceny wartości użytkowej, Komisja ds. uznawania materiału hodowlanego przy Ministerstwie Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej uznała ród WD-3 za zarodowy.

         W 1993 roku gęś hodowana w Instytucie Zootechniki w Zakładzie Doświadczalnym Kołuda Wielka otrzymała nazwę handlową: Gęś Biała Kołudzka ®, którą zatwierdziła Komisja ds. uznawania materiału hodowlanego przy MRiGŻ. W 1997 roku zmieniono symbolikę rodów z WD-1 i WD-3 (litera D oznaczała ród doświadczalny) na W11 i W33. Wytworzone w Kołudzie Wielkiej dwa rody Gęsi Białych Kołudzkich ® posiadają znak towarowy, który jest zastrzeżony w Urzędzie Patentowym RP.

         W Instytucie Zootechniki Państwowym Instytucie Badawczym Zakładzie Doświadczalnym Kołuda Wielka od ponad 40 lat jest realizowany własny unikalny program hodowlany, którego celem jest nie tylko doskonalenie matecznego rodu W11 i ojcowskiego W33, ale uzyskanie w wyniku ich krzyżowania towarowego mieszańca, odpowiadającego standardowi „Młodej polskiej gęsi owsianej”, która jest hitem eksportowym polskiej produkcji zwierzęcej zarejestrowanym w Urzędzie Patentowym, przez Krajową Radę Drobiarstwa. Opracowano regulamin produkcji „Młodej polskiej gęsi owsianej”, zatwierdzony przez Krajową Radę Drobiarstwa i wprowadzony przez Główny Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych.

         Dyrektor Instytutu Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego prof. dr hab. Jędrzej Krupiński, doceniając dorobek, zaangażowanie i wkład pracy naukowców z Instytutu Zootechniki prowadzących hodowlę Gęsi Białej Kołudzkiej ®, utworzył 1 stycznia 2003 roku Krajowy Ośrodek Badawczo – Hodowlany Gęsi (KOB – HG) w ramach Zakładu Doświadczalnego Kołuda Wielka, którego dyrektorem był wówczas dr inż. Kazimierz Korman.

         Do kierowania KOB – HG została powołana dr inż. Halina Bielińska, piastująca stanowisko wicedyrektora Zakładu.

         Głównymi zadaniami KOB-HG jest rozwój produkcji gęsi w kraju, patronat merytoryczny nad wszystkimi stadami rodzicielskimi, konsolidacja środowiska związana z produkcją gęsi, wpływ na wielkość produkcji gęsi i współpraca z polskimi eksporterami mięsa gęsiego. Pomocna w tych działaniach okazała się Ustawa o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich z 20 sierpnia 1997 roku wraz z odpowiednimi rozporządzeniami, która pozwoliła, aby Instytut Zootechniki prowadził rejestr gęsi Białych Kołudzkich ze stad rodzicielskich.

         W celu epizootycznej ochrony i bezpieczeństwa genotypu gęsi Białej Kołudzkiej® stadko hodowlane obu wyselekcjonowanych rodów (W11 i W33) umieszczono w 2006 roku w Stacji Zasobów Genetycznych Drobiu Wodnego w Dworzyskach koło Kórnika, która jest jednostką Instytutu Zootechniki.

         Od lutego 2006 roku do początku 2008 roku dyrektorem ZD Kołuda Wielka był mgr inż. Eugeniusz Kłopotek, który zrezygnował z pełnienia tej funkcji w związku z uzyskaniem mandatu posła VI kadencji Sejmu RP (*21.10.2007r.). od lutego 2008r. dyrektorem Zakładu jest mgr Ryszard Jagodziński.
Od stycznia 2012 roku funkcję dyrektora Zakładu ponownie sprawuje mgr inż. Eugeniusz Kłopotek.